Leo Koopmans
Leo Koopmans was een goede schaatser, met goede handen. Hij barstte altijd van het zelfvertrouwen: Geef me de puck en dan scoor ik. Hij veroverde met zijn team achtmaal het kampioenschap van Nederland. Zevenmaal in successie met Feenstra Flyers Heerenveen (1976-1977 tot en met 1982-1983) en eenmaal met GIJS Groningen (1985-1986) als trainer-speler-coach. En Leo was anderhalf decennium vaste Oranjeklant, met in totaal 173 optredens in het Nationale mannenteam.
Leo Koopmans de geweldenaar
In Barrie, Ontario, Canada kwam op 28 november 1953 Leo Donald Koopmans ter wereld. Zijn ouders waren uit Friesland geëmigreerd. In Canada speelde hij natuurlijk ijshockey, maar ook golf, honkbal en deed hij aan atletiek (o.a. discuswerpen).
Hij was nieuwsgierig naar bijvoorbeeld het Friese Exmorra, de plaats waar zijn vader was geboren. Toen hij in een advertentie las dat Han van der Heijden voor het team van HIJS Veronica 538 Nederlands-Canadese ijshockeyers nodig had, besloot hij de oversteek te wagen naar Nederland. Dat was na zijn high schooltijd. Die advertentie, waarin gevraagd werd naar Canadese ijshockeyers met een Nederlands paspoort, stond in The Hockey News.
1977-01-14 HIJS Den Haag - Feenstra Verwarming Heerenveen: Leo Koopmans — © Poppe de Boer - Fotopersbureau De Boer
Leo was een echte sfeermaker in de kleedkamer
— Antoine Geesink
Na een sterk seizoen in Nederland kwalificeerde hij zich voor het trainings camp van de Toronto Maple Leafs. Waar hij één van de 80 talenten was. Maar mannen van zijn postuur waren destijds gepredestineerd om vechtersbaas te worden. En daarin had Leo geen trek. Hij wilde echt ijshockey spelen. Dus keerde hij terug naar Nederland. Hij koos voor Thialf Heerenveen.
Als bijnaam kreeg hij 'Moose' (Canadese eland) vanwege zijn enorme afmetingen (bijna twee meter lang en zo'n 100 kilo zwaar). Maar dat betekende beslist niet dat hij traag was op het ijs. Hij was veel sneller dan je dacht. En hij had goede handen en kon fluwelen passes afleveren. Werd ook wel de Gulliver van het Nederlands ijshockey genoemd.
Leo bleef in Nederland ijshockeyen al was hij tussendoor, in 1974 present op een trainingskamp van NHL-team Washington Capitals. Hij sluit aan bij de Heerenveense club in de volgende seizoenen.
1977-01-14 HIJS Den Haag - Feenstra Verwarming Heerenveen: Leo Koopmans — © Poppe de Boer - Fotopersbureau De Boer
Hij vormde middenzeventiger jaren bij Heerenveen een gouden duo met Tony Palmiscno Liefdevol werden zij aangeduid als Watt en Half-Watt (naar een Deens komisch duo) in periode 1976-1978. De snelle Tony speerde vooruit. Een trailerpassje op Leo Koopmans en het publiek kon juichen om een doelpunt. Dat culmineerde voor Leo in 1977-1978 het landelijk topscorerschap.
Later speelde de fameuze lijn van de Feenstra Flyers Johan Toren - Tonny Collard - Leo Koopmans de sterren van de hemel. Wat hem deed besluiten een contract van ongehoorde lengte van drie jaar af te sluiten bij de Flyers. En jaar na jaar veroverde zijn team het landskampioenschap; zevenmaal op rij.
In plaats van studeren ben ik de laatste vier jaar In Japan, Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Joegoslavië en Scandinavië geweest. Er zijn profs die een arm zouden willen geven voor deze ervaringen. Ik ben jong en heb veel plezier. Thuis kijken mijn vrienden me met grote ogen aan. Een kans om in Europa te werken en rond te kijken, dat is toch het grote ideaal van veel jongens.
— Leo Koopmans 15 januari 1976
Er waren de legendarische Europa Cupduels tegen Poldi Kladno, EHC Arosa (zowel thuis als uit scoorde Leo tweemaal), Slovan Bratislava, Djurgardens IF en ook CSKA Moskou.
1984-1985 Leo Koopmans (GIJS) in de aanval tegen Nijmegen — © Henk Vondeling
Voor het seizoen 1984-1985 verhuist Leo naar GIJS Groningen als trainer-speler-coach. Overstap naar GIJS Groningen als speler-trainer-coach Koopmans:
De combinatie van functies ziet hij niet als een groot bezwaar: „Ik heb in Heerenveen een goed voorbeeld in de persoon van Van Wieren meegemaakt. Er zijn wel wat nadelen, maar die neem ik op de koop toe.
In zijn tweede seizoen in Groningen kent zijn equipe een trage start. Pas gedurende het seizoen komt zijn ploeg op stoom. Om uiteindelijk het kampioenschap binnen te halen op 7 maart 1986. Nota bene op het ijs in Heerenveen (!) tegen zijn ex-team Flyers Heerenveen voor een coulisse van 3000 toeschouwers, waarvan 1500 meegereisde GIJS-fans. Als coach slaagde hij erin om individuele spelers tot grote hoogten te brengen, maar bovenal slaagde hij erin zijn team als eenheid te laten spelen.
Als Leo zijn sportieve hoogtepunt moet aangeven, kiest hij voor het kampioenschap van GIJS: ,,Dat was iets bijzonder. Als trainer-speler-coach een titel veroveren met een team, dat uit het niets naar voren kwam, was grandioos
1985-1986 GIJS Groningen kampioen, middenvoor Leo Koopmans met maffiabril in zijn rechterhand — © Henk Vondeling
Voor seizoen 1987-1988 trekt Panda's Rotterdam hem aan als coach. Maar voor de jaarwisseling en na het uitvallen van een aantal spelers stelt hij zichzelf op als speler-coach. Maar de oude liefde roept. Voor seizoen 1988-1989 sluit hij aan bij BP Oilers Heerenveen, na aanvang van de competitie. Maar als coach Alex Andjelic niet langer beschikbaar is, is daar Leo Koopmans als speler-coach.
Het is 13 december 12-1988. Hij creëert samen met mede-Hall of Famers Henk Hille en Antoine Geesink een ongekende comeback. Anderhalve minuut voor het einde van de wedstrijd in en tegen Geleen staat zijn ploeg BP Oilers met 4-2 achter. Heerenveen komt shorthanded terug tot 4-4. Daarna een pass van Leo Koopmans en Antoine Geesink scoort 4-5. Leo staat aan de face off en dirigeert Antoine naar een bepaalde plek. Jij gaat daar staan, ik neem de face off en jij schiet in het lege doel. En zo geschiedde.
Leo Koopmans WK 1977 Tokio, Japan
Meteen in zijn eerste seizoen in Nederland, 1972-1973, was vanuit Oranje de focus op hem gericht. Bondscoach Wayne Hunter selecteerde hem meteen voor Oranje. Hij debuteerde op 27 december 1972 in Oranje in de met 1-5 gewonnen wedstrijd tegen Denemarken. En dus speelde hij op de WK C-Poule, waar hij in 7 wedstrijden tot 4 goals en een assist kwam. Het zou de begin zijn van een lange interlandcarrière. Alleen in 1979 was hij niet present. Hij zou tot 20 december 1987 de Nederlandse kleuren verdedigen.
En hij maakte in het Nederlands team bijzondere dingen mee.
Anekdote
Dat de Nederlandse ijshockeyers niet voor een kleintje vervaard zijn, bewees Leo Koopmans. De voor Thialf Heerenveen spelende „importer" gaf het Joegoslavische publiek nog voor de aanvang van het WK B-toernooi 1974 een indruk van de onbevangenheid waarmee de tegenstander tegemoet zou worden getreden. Omdat de ijshockey ploeg de dag na aankomst niet hoefde te spelen werd 's avonds de gelegenheid te baat genomen kennis te maken met het Joegoslavische nachtleven. Daarbij speelde Leo Koopmans een heldenrol. In een der plaatselijke nachtclubs trad hij op als doelwit voor de aldaar optredende messenwerper.
Op het hoogste niveau
Inmiddels was Nederland gepromoveerd naar het ijshockeywalhalla. Dat betekende in 1980 deelname aan de Olympische Spelen in Lake Placid, Verenigde Staten. Zelf zag Leo zijn selectie voor de Olympische Spelen als erkenning. Het jaar daarvoor was hij er namelijk niet bij op het WK in Roemenië.
Die Spelen zijn fantastisch, in Lake Placid was ik deelnemer, als ik lang genoeg leef kan ik daarover mooie verhalen aan mijn kleinkinderen vertellen.
— Leo Koopmans
1981 Leo Koopmans Presentatiegids WK A Poule
Het jaar daarop was hij met Oranje present tijdens de WK A-Poule in Zweden. Hij schoot maar liefst 4 keer raak in 8 wedstrijden op het hoogste mondiale niveau. Het Nederlands team zakte daarna wat weg. Zo nam Oranje deel aan het WK 1983 in Boedapest, Hongarije. Leo Koopmans avanceerde tot de beste speler van het WK. Hij ontpopte zich onder de Canadese bondscoach Cliff Stewart tot leider van het team. Zijn verkiezing in het eerste All-Starteam was daarvan ook de bevestiging. In zeven wedstrijden kwam hij tot 23 punten (14 goals en 9 assists). Hij speelde in dat toernooi in een lijn met Johan Toren en Tonny Collard.
Zijn laatste optreden was in december 1987 tijdens de Pondus Cup in Denemarken. Leo beëindigde zijn interlandcarrière na de wedstrijd op 20 december 1987 tegen Italië.
Werelkampioenschap 1983 - Leo Koopmans 1e All-Starteam
Alleen door het ijshockey heb ik veel van de wereld gezien
— Leo Koopmans
Gestart als jeugdtrainer bij Heerenveen ging hij bij GIJS Groningen aan de slag met het grote werk als trainer-speler-coach. Dat speler-coachschap combineerde hij ook bij Gunco Panda's Rotterdam en Flyers Heerenveen.
Na zijn actieve carrière als speler was hij in de seizoenen 1987-1988 en 1988-1989 technische directeur van de NIJB met verantwoordelijkheden voor de topliga en de (nationale) jeugdteams. Tevens was hij assistent bondscoach. In 1989 smaakte hij in die rol het genoegen van het behalen van het wereldkampioenschap C-Poule in 1989.
Na zijn Nederlandse periode volgde een coachschap in Schotland bij de Murrayfield Racers. Een topteam in Groot-Brittannië. Dat team had hij in de seizoenen 1989-1990 en 1991-1992 onder zijn hoede.
1972-73 Veronica 538 Den Haag
Nederland WK C 7 4 1 5 6
1973-74 Thialf Heerenveen
Veronica 538 Den Haag
Nederland WK B 7 2 0 2 2
1974-75 Peters & Jager Heerenveen
Nederland WK B 7 0 0 0 0
1975-76 Orwo Amsterdam
Nederland WK B 7 2 6 8 8
1976-77 Nationale Nederlanden Nijmegen
Feenstra Flyers Heerenveen Netherlands
Nederland WK B 8 0 3 3 6
1977-78 Feenstra Flyers Heerenveen 20 30 27 57 32 Playoffs 6 8 2 10 -
Nederland WK C 7 6 7 13 10
1978-79 Feenstra Flyers Heerenveen
1979-80 Feenstra Flyers Heerenveen 39 37 48 85 -
Nederland Olympische Spelen 5 0 0 0 0
1980-81 Feenstra Flyers Heerenveen
Nederland WK A 8 4 1 5 4
1981-82 Feenstra Flyers Nijmegen 39 39 42 81
Nederland WK B 7 3 0 3 16
1982-83 Feenstra Flyers Heerenveen 40 50 32 82
Nederland WK C 7 13 10 23 10
1983-84 Feenstra Flyers Heerenveen 48 38 45 83
Nederlands Olympische Kwalificatie - - - - -
1984-85 GIJS Groningen 41 41 43 84
Nederland WK B 7 5 9 14 6
1985-86 GIJS Groningen Netherlands
Nederland WK B 7 2 3 5 18
1986-87 GIJS Groningen 37 39 38 77 2 Playoffs 2 0 2 2 0
Nederland WK B 7 5 5 10 10
1987-88 Turbana Panda's Rotterdam
1988-89 BP Oilers Heerenveen
-In seizoen 1973-1974 was zijn team Thialf Heerenveen veroordeeld tot de promotie/degradatie poule van de 1e/2e divisie. Thialf won met 27-1 van Tilburg Trappers 2. De grieperige Leo scoort 7 goals en 8 assist!
-Tijdens het WK van 1974 scoort hij de gouden goal voor lijfsbehoud van Nederland in de B-Poule door 200 seconden voor tijd 3-3 te scoren tegen Oostenrijk.
-Het seizoen daarna, 1974-1975, heet zijn team Peters&Jager Heerenveen. Na het begin van het seizoen sluit hij zich aan, edoch kent een matige start. Om gaandeweg steeds beter in vorm te komen. Zijn productie explodeert in de uitwedstrijd tegen Hunters Utrecht (8-11 winst) met zeven goals en 2 assists.
-Het volgende seizoen acteert hij in de 1e aanvalslijn met Corkie de Graauw en Brian Leahy.
-Op 16 september 1978 schoot Leo met vier goals Casco Viejo Bilbao in Spanje aan flarden in de eerste ronde van de Europa Cup.
-In seizoen 1984-1985 scoort hij acht wedstrijd winnende doelpunten!
-In 1985 bij het WK voor B-landen in Fribourg, Zwitserland was Leo top. Met 14 punten (5 goals en 9 assists) werd hij tweede in de WK-topscorerslijst.
Het was tenslotte de voor de tweede maal in de wedstrijd (tegen de DDR) scorende Leo Koopmans die voor de zoveelste maal in de Nederlandse ijshockeygeschiedenis zijn onbetwiste waarde bewees door met een tikje de eindstand op 6-6 te brengen. (Openingswedstrijd van het WK 1987 B-Poule in Canazei, Italië)
— Telegraaf, 1987-03-28